Leidraad voor de relatie tussen leerling en leerkracht

Wat houdt de best practice in?

Een positieve leraar-leerlingrelatie is belangrijk, omdat deze invloed heeft op de ontwikkeling van leerlingen en op het welbevinden van leraren. Leerlingen die een positieve relatie met hun leraar hebben, zijn gemotiveerder en meer betrokken bij school, presteren beter, vertonen minder probleemgedrag en hebben betere relaties met leeftijdsgenoten. En leraren die positieve relaties hebben met leerlingen, zijn enthousiaster over hun werk en ervaren minder stress.

Het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) heeft op basis van wetenschappelijk onderzoek én praktijkervaring twee leidraden geschreven voor het primair en voortgezet onderwijs over het verbeteren van de leraar-leerling-relatie.

> Leidraad primair onderwijs
> Leidraad voortgezet onderwijs

Aanbevelingen

Leraren kunnen deze kennis gebruiken om positieve relaties met leerlingen te stimuleren en negatieve relaties met leerlingen te beperken. In de leidraden worden zes aanbevelingen gedaan:

Positivieve relatie stimuleren

1. Zorg voor een persoonlijke band met alle leerlingen
2. Creëer kansen voor positief gedrag en interacties
3. Ondersteun autonomie en bied structuur

Negativiteit beperken

4. Reflecteer op je relaties met individuele leerlingen
5. Voorkom conflicten met leerlingen
6. Zorg voor herstel van de relatie

Alle aanbevelingen worden uitgewerkt met concrete tips en praktijkvoorbeelden.

Voor wie is het bedoeld?

De leidraden richten zich vooral op leraren en ander onderwijspersoneel, maar zijn ook belangrijk voor lerarenopleiders, werkplekbegeleiders, schoolleiders en onderwijsondersteunend personeel, zoals onderwijsassistenten, zorgcoördinatoren, intern begeleiders, vertrouwenspersonen en conciërges.

Tips voor de praktijk

De leidraden staan boordevol tips en inzichten, maar je hoeft niet alles tegelijk toe te passen. Hieronder vind je tips waarmee je als leraar praktisch en haalbaar aan de slag kunt, met de leidraad als vertrekpunt:

• Kies één tip die je vandaag nog kunt toepassen
  De leidraad staat vol met eenvoudige acties: een check-in bij binnenkomst, een extra compliment, een boks bij het weggaan. Kies één daarvan uit en probeer die vandaag of deze week bewust toe te passen bij meerdere leerlingen.
• Zoek een collega met wie je samen kunt optrekken
  Vraag een collega of jullie samen kunnen reflecteren op jullie relatie met leerlingen, of samen een tip willen uitproberen. Plan bijvoorbeeld een wekelijks koffiegesprek van 15 minuten waarin jullie een leerling bespreken of een aanbeveling kiezen uit de leidraad om uit te proberen.
• Wat zou je willen dat deze leerling later over je zegt?
  Deze vraag helpt je om weer even terug te gaan naar de kern: je intentie, je betrokkenheid, en het verschil dat jij kunt maken.