Sterke Stappen

Doel van de pilot

Sterke Stappen ondersteunt jongeren die uit de JeugdzorgPlus komen. Het doel is hen deel te laten nemen aan regulier onderwijs. Het initiatief wil voorkomen dat jongeren uitvallen door een ambulant docent/coach in te zetten die hen begeleidt, voorlichting geeft aan het onderwijsteam en de juiste verwachtingen schept bij zowel de school als de jongere en zijn of haar gezin. De jongere wordt gecoacht op gedrag en het team leert welk gedrag zij kunnen verwachten, en hoe zij daar het beste mee om kunnen gaan. Door gesprekken te voeren met de jongere en zijn of haar gezin, ligt er minder druk op de mentor van de klas.

Self-fulfilling prophecy

‘Vaak zie je een wisselwerking die een self-fulfilling prophecy in de hand werkt’, legt initiatiefnemer Gerrit Jan Stoffer uit. De jongere gedraagt zich anders dan het team verwacht, waardoor er negatieve reacties komen en de jongere zich terugtrekt. ‘Jullie willen mij niet meer, dan zorg ik zelf wel dat ik word weggestuurd’, is een reactie die je vaak bij deze jongeren ziet, vertelt Gerrit Jan.

Haalbare doelen

Daarnaast lopen jongeren vaak vast terwijl ze ook nog een achterstand moeten inhalen. Die twee dingen kun je niet tegelijk oplossen. Een coach helpt jongeren om haalbare doelen te stellen en daaraan te werken. De coach gaat ook met de school in gesprek om te zien of er op onderwijsvlak wat losgelaten kan worden, zodat de jongere zich op de belangrijke dingen kan richten om de inhaalslag te maken.

Thuiszitten voorkomen

Het is al voor een aantal jongeren gelukt hen weer deel te laten nemen aan regulier onderwijs. Soms is dat niet haalbaar, en lijkt praktijkonderwijs toch beter te passen. ‘Met een coach lukt het dan om de jongere van schoolgang naar schoolgang te laten overstappen, zónder eerst (weer) thuis te komen zitten.’

Waar staan ze nu?

Sterke Stappen is in 2024 begonnen. De aanpak is tot stand gekomen na een uitgebreid onderzoek en interviews met jongeren, onderwijsprofessionals en hulpverleners in Noord- en Midden-Drenthe. Inmiddels worden de ambulant docenten/coaches ook in Friesland, Groningen en Zuid-Drenthe ingezet.

In Noord-Nederland wordt ondertussen ook geëxperimenteerd met andere werkwijzen. Zo wordt in Drenthe een rondreizend team opgezet dat kan worden ingezet bij woonvoorzieningen waar jongeren verblijven. Het idee is om ervaringen uit te wisselen en te kijken waar samenwerking mogelijk is.

Tips voor de praktijk

• Kijk samen wat er echt nodig is
  De jongeren in deze groep zijn gevoelig voor afwijzing. Dat zorgt voor drempels. Deze kunnen over het schoolwerk gaan of bijvoorbeeld vertrouwen, maar gaan vaak ook over randfactoren, zoals vervoer of in je eentje een nieuwe school in stappen. Coaches kunnen ondersteuning bieden om zulke stappen kleiner te maken.
• Ondersteun het onderwijsteam
  Een coach die meeloopt, kan docenten en mentoren helpen om complexe gedragsproblemen op een passende manier op te vangen.
• Schep de juiste verwachtingen
  Zorg dat de jongere, het gezin en het onderwijsteam weten wat ze kunnen verwachten én wat er van hen verwacht wordt. Zo verklein je de kans op negatieve wisselwerkingen.