StroomOP-sessie Leerlingenvervoer (Arnhem, 11 juni 2025)

De sessie in het kort

Waar? Arnhem
Wanneer? 11 juni 2025
Wie? Ongeveer 25 deelnemers uit onderwijs, gemeente, wijkteams, en andere betrokkenen
Doel? Praktische oplossingen vinden voor knelpunten leerlingenvervoer

Wat is het probleem?

Laila uit Arnhem deelde het verhaal van haar zoon Adam (5), die autisme heeft. Voor passend onderwijs reist hij met een busje naar een school in Bemmel, zo’n 20 kilometer verderop.

Aanvankelijk leek het goed te gaan, mede doordat er een vaste chauffeur was die Laila had kunnen informeren over Adam. Maar dat veranderde al snel: chauffeurs wisselden geregeld en ouders kregen daar geen bericht van. Adam kwam soms te laat en vaak overprikkeld op school aan. Soms door de harde muziek in de bus of na incidenten die pas achteraf aan ouders werden gemeld.

Ifrah, moeder van Issa (12) die met hetzelfde vervoer als Adam reist, herkende veel van deze ervaringen. Voor beide gezinnen betekent het dagelijks stress, zorgen en een onrustige start van de dag. Na maanden van zorgen, contact zoeken met vervoersdiensten, gemeente en uiteindelijk zelfs de krant, neemt Laila het initiatief om een StroomOP-sessie over leerlingenvervoer te organiseren.

Structurele knelpunten

De verhalen zijn niet op zichzelf staand. Er kwamen in de sessie veel structurele problemen naar voren die ook herkend werden door de aanwezige onderwijsprofessionals en team Leerlingenvervoer.

• Lange reistijden: kinderen worden erg vroeg opgehaald, zijn vaak ruim een uur onderweg en worden laat weer thuisgebracht, met vermoeidheid en prikkelbaarheid als gevolg.

• Onrustige busritten: leerlingen van verschillende leeftijden en met uiteenlopende ondersteuningsbehoeften zitten samen in één busje zonder andere begeleiding dan de buschauffeur.

• Gebrek aan voorbereiding: chauffeurs krijgen een basistraining, maar weten meestal niet wat de kinderen in hun eigen bus nodig hebben. De AVG maakt het delen van informatie lastig, ondanks dat ouders daar vaak juist graag aan willen bijdragen.

• Weinig inspraak: ouders en kinderen ervaren dat er niet goed geluisterd wordt naar wat het kind nodig heeft voor een goede schooldag.

• Geen regie vanuit school: scholen hebben geen zeggenschap over het vervoer, terwijl het wel direct invloed heeft op het functioneren van leerlingen.

• Opstapplekken in plaats van thuis ophalen: dit zorgt voor een extra overgangsmoment – vaak lastig voor kinderen die juist baat hebben bij rust en voorspelbaarheid.

• Niet altijd veilig: zowel fysiek als emotioneel voelen kinderen zich niet altijd veilig in het leerlingenvervoer.

Impact op school en gezin

Wanneer een schooldag begint met stress, onrust, angst, vermoeidheid of overprikkeling, is het moeilijk om tot leren te komen – zeker voor kinderen die toch al een rugzakje hebben. Leerkrachten zien leerlingen die niet willen luisteren of zich slecht kunnen concentreren.

Maar ook buiten de school heeft het impact op het gezin. “Adam moet om 07:10 op de opstapplek staan. Mijn andere zoon moet dan ook vroeg op en mee de auto in,” vertelde Laila.

De emotionele belasting is groot. Ouders missen terugkoppeling en geven aan dat de communicatie rondom het vervoer moeizaam gaat. “Ik hoorde pas weken later dat Issa een klap in zijn gezicht heeft gekregen in de bus,” deelde Ifrah. “Dat verklaarde ineens wel waarom mijn kind zo onrustig was, ja.”

Extra ondersteuning voor herstel

Sommige kinderen krijgen extra begeleiding op school om te leren omgaan met de moeilijke start van de dag. Maar dat voelt als symptoombestrijding. “Als een kind de dag goed zou beginnen, dan heb je in ieder geval de juiste omstandigheden gecreëerd om te floreren. Als ‘ie dan nog steeds tegen problemen aanloopt op school, kun je gerichte hulp inzetten. Nu moeten leerkrachten en hulpverleners vaak eerst herstellen wat onderweg al is misgegaan.”

Vervoer als ontspanning?

“Adam kan echt genieten van onderweg zijn,” vertelt Laila. “Hij kijkt lekker om zich heen en volgt de route op Maps.” Lachend voegt ze toe: “Hij heeft ook een beetje een stoplichtenobsessie.” Als de kinderen onrustig zijn thuis, gaat ze vaak een stukje met ze rijden. Kinderen zoals Adam zouden misschien zelfs wel baat kunnen hebben bij rustig en voorspelbaar vervoer aan het begin van de ochtend. Maar dan moet er wel ingespeeld worden op wat ze nodig hebben.

Brainstormen over oplossingen

In drie groepen, ieder met ouders aan boord, gingen de deelnemers aan de slag om samen te brainstormen over mogelijke praktische oplossingen die ze zelf in gang kunnen zetten.

De opbrengsten werden aan het eind gepitcht:

1. Onderwijs dichter bij huis als uitgangspunt

• Zet vervoer alleen in als er geen andere oplossing kan worden gevonden, niet als standaardoplossing.

• Investeer het vervoersbudget in begeleiding op reguliere scholen, zodat passend onderwijs dichterbij beschikbaar komt.

2. Meer begeleiding en betere communicatie

• Zorg voor een begeleider in de taxi of bus die contact kan onderhouden met ouders en school. Denk aan ouders, vrijwilligers en/of bijvoorbeeld statushouders.

• Laat deze persoon ook een brug slaan naar de ouders.

3. Feedback teruggeven aan de gemeente

• Niet alleen fysieke, maar ook emotionele veiligheid is belangrijk.

• Laat ouders als zij dat willen informatie delen over hun kind met de buschauffeur, denk aan een klapper met door ouders ingevulde formulieren.

• Organiseer ouderavonden met vervoersbedrijven om ervaringen en verbeterpunten te delen.

• Registreer klachten structureel, zodat de gemeente gericht kan sturen op kwaliteit.